เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2568 สถาบันวิจัยยุทธศาสตร์และประสานความร่วมมือเพื่อพัฒนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยขอนแก่น (สยปพ. มข.) ในฐานะหน่วยงานขับเคลื่อนโครงการขับเคลื่อนการดำเนินงานจัดทำแผนบูรณาการทรัพยากรน้ำระดับจังหวัด ภายใต้แผนงานน้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง ใน 10 จังหวัด ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้ลงพื้นที่ติดตามความก้าวหน้าของโครงการระบบการให้น้ำอย่างแม่นยำในสวนมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองเพื่อการส่งออกจังหวัดขอนแก่นและจังหวัดชัยภูมิ โดยมี รศ.ดร.รณฤทธิ์ ฤทธิรณ เป็นหัวหน้าโครงการ ซึ่งในการลงพื้นที่ในครั้งนี้มี อาจารย์สมยศ มีทา นักวิจัยในโครงการเป็นผู้ให้ความรู้และเยี่ยมชมพื้นที่ ณ อำเภอบ้านแฮด จังหวัดขอนแก่น
ในการลงพื้นที่ได้พูดคุยกับ นายสุธีย์ ทินราช ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนมะม่วงบ้านแฮดเพื่อการส่งออก ซึ่งมีสมาชิกถึง 38 ราย ได้สะท้อนถึงปัญหาสำคัญที่ทำให้การปลูกมะม่วงนอกฤดูกาลไม่สามารถทำได้อย่างเต็มที่ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเรื่องน้ำที่ไม่เพียงพอ ปัญหาการขุดเจาะบ่อบาดาลยาก การเจาะบ่อบาดาลที่มีเงื่อนไขที่ซับซ้อน และถ้าแก้ไขปัญหาเรื่องน้ำได้จะทำให้เกษตรกรสามารถปลูกมะม่วงนอกฤดูกาลได้และจะทำให้มีราคาที่สูงขึ้นและสามารถส่งออกไปสู่ต่างประเทศได้ จึงทำให้นักวิจัยในโครงการเข้ามาส่งเสริมโครงการระบบการให้น้ำอย่างแม่นยำในสวนมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองเพื่อการส่งออกเข้ามาทำระบบการจัดการที่เหมาะสมและเพียงพอต่อมะม่วงนอกฤดูกาลเพื่อให้เกษตรกรมีราคาผลผลิตที่ดีขึ้นและมีมะม่วงส่งออกได้ตลอดทั้งปี นอกจากการลงพื้นที่ติดตามพูดคุยปัญหาเกษตรกร ประธานกลุ่มเผยว่าการปลูกมะม่วงนอกฤดูกาลสามารถส่งออกได้ราคาสูงถึง 110 บาท/กก. รวมพื้นที่ปลูกทั้งหมดถึง 900 ไร่ ผลผลิตรวมทั้งกลุ่มมากถึง 1,000 ตัน และตลาดที่ส่งออกมากถึง 40% ซึ่งทำให้เกษตรกรมีความพึ่งพอใจในการใช้ระบบน้ำเข้ามาช่วยในการคำนวนปริมาณใช้น้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สถาบันวิจัยยุทธศาสตร์ฯ ได้รับทราบปัญหาและแนวทางในการพัฒนาต่อยอดในพื้นที่ เพื่อนำผลที่ได้รับไปปรับปรุงและขับเคลื่อนงานด้านการจัดการทรัพยากรน้ำให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อเกษตรกรต่อไป
