เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2569 สถาบันวิจัยยุทธ์ศาสตร์และประสานความร่วมมือเพื่อพัฒนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยขอนแก่น (สยปพ.มข.) และนักวิจัยในโครงการถ่ายทอดนวัตกรรมการเลี้ยงจิ้งหรีดเพื่อยกระดับรายได้ครัวเรือนและพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก นำโดย ดร.อนุวรรตน์ ศรีสวัสดิ์ หัวหน้าโครงการฯ ดร.สริญญา ลัทธิ์ถีระสุวรรณ รศ.ดร.ชัยยันต์ จันทร์ศิริ ผศ.ดร.พรณรงค์ ชาญนุวงศ์ ดร.บุษกรณ์ ลีเจ้ยวะระ อ.ดร.พัสกร พุทธฉายา คณะผู้ร่วมวิจัย และทีมงาน ได้ตอนรับคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากคณะทำงานและเครือข่าย จากสำนักประสานงานการสังเคราะห์และขับเคลื่อนแพลตฟอร์มสร้างรายได้ครัวเรือนด้วย เทคโนโลยีที่เหมาะสมฯ ภายใต้การกำกับของสำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (รวพ.)
นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.พีรเดช ทองอำไพ คุณสุปราณี จงดีไพศาล คุณเบญจมาศ ตีระมาศวณิช รองศาสตราจารย์ ดร.วารุณี อริยวิริยะนันท์ คุณกิตติศักดิ์ พรหมเปี่ยม และทีมทำงานกลาง ได้ลงพื้นที่สร้างความสัมพันธ์และความร่วมมือระหว่างทีมงานกับผู้นำในการพัฒนานวัตกร รวมถึงการนำเสนอผลการดำเนินงาน แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และผลกระทบของนวัตกรรมที่ถูกนำไปใช้ในการเลี้ยงจิ้งหรีด ณ กลุ่มวิสาหกิจชุมกลุ่มแมงสะดิ้งจิ้งหรีดบ้านฮ่องฮี หมู่ที่ 14 ตำบลยางตลาด อำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยมีนวัตกรชุมชนของโครงการ ได้แก่ นางอรวรรณ วอทอง นางหอมสินธุ์ ภูเก้าแก้ว นางลำใย พลตื้อ นางวารี ภูวิเศษ และนางสาวสาวิตรี จิตเสก ร่วมนำเสนอผลการปรับใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีในครั้งนี้ ซึ่งมีผู้เข้าร่วมประชุม 30 คน
เป้าหมายหลักโครงการคือการแก้ไขปัญหาต้นทุนการผลิตที่สูง โดยการนำองค์ความรู้จากมหาวิทยาลัยขอนแก่นไปปรับใช้จริงในพื้นที่ ได้แก่ 1) นวัตกรรมสูตรอาหาร ซึ่งได้ปรับสูตรอาหารจิ้งหรีดเป็น 2 ช่วงวัยและ2 ) นวัตกรรมกรรมกระบวนการเลี้ยง ซึ่งมีการกำหนดปริมาณการให้อาหารที่เหมาะสมต่อวันผ่านกระบวนการตวงแทนการเทกองแบบเดิม ซึ่งช่วยลดปริมาณการให้อาหาร และทำให้ประหยัดต้นทุนอาหารได้ รวมถึงการสร้างกระบวนการเรียนรู้ผ่านแนวคิด APL ซึ่งทำให้เปลี่ยนจากเกษตรกรให้เป็นนักวิจัยชาวบ้าน โดยฝึกให้เกษตรกรสังเกตพฤติกรรมจิ้งหรีดและจดบันทึกข้อมูลการเลี้ยงอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การเตรียมบ่อ การทำความสะอาด การคัดพันธุ์ ไปจนถึงการลงบัญชีต้นทุน-กำไร การจดบันทึก ช่วยให้เกษตรกรทราบผลประกอบการที่แท้จริง และสามารถวางแผนการผลิตตามออเดอร์ของตลาดได้อย่างแม่นยำ
ปัจจุบันมีเกษตรกรเข้าร่วมกว่า 102 ราย ใน 8 จังหวัด 25 อำเภอ ซึ่งหลายรายสามารถสร้างกำไรสุทธิได้มากกว่า 9,000 บาทต่อรอบการเลี้ยง นอกจากนี้ยังนำเทคโนโลยีมาช่วยเสริม เช่น เครื่องอบแผงไข่ด้วยลมร้อน เพื่อความรวดเร็วและสะอาด รวมถึงการสร้างเครือข่ายออนไลน์ เพื่อให้เกษตรกรในพื้นที่ต่าง ๆ ได้แลกเปลี่ยนเทคนิคการรับมือกับปัญหา เช่น การดูแลจิ้งหรีดในช่วงอากาศร้อนจัด มักส่งผลให้จิ้งหรีดตายง่าย โดยเกษตรกรได้แบ่งปันวิธีแก้ปัญหาด้วยการพ่นสเปรย์น้ำ การติดตั้งสปริงเกอร์หลังคา หรือการปรับลดความหนาแน่นในบ่อเลี้ยง
