สถาบันยุทธศาสตร์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2569 สถาบันวิจัยยุทธศาสตร์และประสานความร่วมมือเพื่อพัฒนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยขอนแก่น (สยปพ.มข) โดยนางสาวเมธตา นาศรี นักวิชาการเกษตร และทีมงานสถาบันวิจัยยุทธศาสตร์ฯ ร่วมด้วยนายเกรียงศักดิ์ ภูศรีโสม นักวิจัยในโครงการถ่ายทอดนัวตกรรมการเลี้ยงจิ้งหรีดเพื่อยกระดับรายได้ครัวเรือนและพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก ได้ลงพื้นที่ บ้านดอนกอย ตำบลดอนกอก อำเภอนาโพธิ์ จังหวัดบุรีรัมย์ และพื้นที่บ้านหนองไผ่ล้อม ตำบลตะกั่วป่า อำเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น เพื่อติดตามการปรับใช้นวัตกรรมการเลี้ยงจิ้งหรีดในฟาร์ม โดยมีจำนวนกลุ่มเป้าหมายรวม 11 ราย เป็นผู้ให้ข้อมูลในการเลี้ยงครั้งนี้

จากการสัมภาษณ์ผู้ประกอบการเลี้ยงจิ้งหรีด พบว่า ผู้ประกอบการเลี้ยงจิ้งหรีดเปลี่ยนวิธีเปลี่ยนจากการเลี้ยงตามความเคยชินไปสู่ระบบการจัดการเป็นระบบ ซึ่งผู้ประกอบการให้การยอมรับว่าความสะอาดเป็นเรื่องที่สำคัญที่สุด โดยเริ่มต้นจากการรักษาความสะอาดในบ่อเลี้ยง เช่น การทำความสะอาดถาดน้ำให้บ่อยครั้งขึ้น หรือทำความสะอาดและเปลี่ยนน้ำอย่างน้อยอาทิตย์ละครั้ง การทำความสะอาดแผงไข่ก่อนการนำไปใช้งานในการเลี้ยงรอบต่อไป เช่น การอบไอน้ำ (นึ่งในถัง 200 ลิตร) หรือการตากแดด เพื่อฆ่าเชื้อโรคและไข่ของหนอนศัตรูแมลงให้ตายก่อนนำมาใช้ใหม่ รวมถึงการล้างทำความสะอาดถาดอาหารและอุปกรณ์ทุกรอบ และผึ่งให้แห้งก่อนน้ำมาใช้งานใหม่ เพื่อป้องกันเชื้อราและแบคทีเรียที่เกิดจากความชื้น ซึ่งช่วยลดอัตราการตายและปัญหาหนอนขนได้อย่างเห็นผลชัดเจน ในด้านการให้อาหาร ผู้ประกอบการเลี้ยงจิ้งหรีดได้ปรับเปลี่ยนเทคนิคการให้จากระบบเดิมที่ให้ในปริมาณมาก ๆ และให้ตลอดเวลา มาเป็นการตวงปริมาณที่แม่นยำเพียงพอที่จะให้จิ้งหรีดกินในแต่ละวันและให้เป็นเวลา โดยยึดหลักการ หากอาหารเหลือให้ลด หากอาหารหมดให้เพิ่ม ซึ่งการจัดการเช่นนี้ไม่เพียงแต่ช่วยลดต้นทุนค่าอาหารจากเดิมที่เคยใช้ แต่ยังช่วยลดปริมาณมูลจิ้งหรีดที่สะสมในบ่อ ทำให้สภาพแวดล้อมในการเลี้ยงดีขึ้น และช่วยประหยัดแรงงานและเวลาในการดูแลจิ้งหรีดได้